Wanda Wiłkomirska – wybitna i najbardziej znana na świecie polska skrzypaczka – pochodzi z cenionej rodziny muzycznej. Swoje pierwsze kroki w skrzypcowej edukacji stawiała pod kierunkiem ojca. Odbywała studia muzyczne, które zwieńczyła dyplomami PWSM – w Łodzi u Ireny Dubiskiej (1947) i Akademii im. Ferenca Liszta w Budapeszcie u Ede Zathureczkiego (1950). Swój kunszt wiolinistyczny doskonaliła u Henryka Szerynga w Paryżu i w Warszawie u Tadeusza Wrońskiego, u którego przygotowywała się do Konkursu im. Henryka Wieniawskiego w Poznaniu.

Skrzypaczka jest laureatką konkursu w Genewie (1946), Budapeszcie (1949), Lipsku (1950) i Poznaniu (1952). Sukcesy konkursowe, a także udane występy z Filharmonią Warszawską przyniosły artystce duży rozgłos w kraju i za granicą. Szczególnie ważny dla Jej kariery okazał się „muzyczny mariaż” z Witoldem Rowickim – wybitnym dyrygentem i współtwórcą Filharmonii Narodowej. W 1955 roku Wanda Wiłkomirska grała na inauguracji odbudowanej Filharmonii przy ulicy Jasnej w Warszawie. W tym samym roku otrzymała status solistki tej orkiestry i wraz z takimi mistrzami batuty jak W. Rowicki, S. Wisłocki, A. Wit koncertowała na wielu estradach świata. Przełomowym momentem w Jej karierze był występ w słynnej nowojorskiej Carnegie Hall, gdzie w 1961 roku wraz z orkiestrą FN pod dyrekcją W. Rowickiego wykonała I Koncert Karola Szymanowskiego. Jej talent zauważył najsłynniejszy wówczas muzyczny impresario amerykański Sol Hurok (manager takich sław jak I. Stern i D. Ojstrach), który otworzył przed skrzypaczką drzwi chłonnego rynku amerykańskiego i kanadyjskiego. Od tej pory artystka rokrocznie gościła za Atlantykiem, grając recitale i koncerty symfoniczne, a w 1968 nawiązała stałą współpracę z płytową firmą Connoisseur Society w Nowym Jorku, dla której nagrała 12 płyt. Dwie z nich otrzymały nagrody „Best of the Year” (1972) i Grand Prix du Disque (1974). Wanda Wiłkomirska współpracowała również z największymi firmami fonograficznymi, takimi jak: Deutsche Grammophon, EMI, Philips, Naxos i inne. Nagrywała również dla Polskich Nagrań.

W 1969 roku na mapie Jej skrzypcowych podbojów pojawiła się Australia, gdzie artystka odbyła swoje pierwsze tournée z 37 koncertami. Jej gra zyskała wielkie uznanie i skrzypaczka otrzymała dalsze propozycje recitali i koncertów z australijskimi orkiestrami symfonicznymi. W roku 1973 wystąpiła jako pierwsza solistka z recitalem skrzypcowym w nowo wybudowanej Operze w Sydney.

Występowała z recitalami i koncertami symfonicznymi w największych salach koncertowych, takich jak: Carnegie Hall, Lincoln Center, Salle Pleyel w Paryżu, Gewandhaus, Royal Festival Hall, Sala im. P. Czajkowskiego w Moskwie, czy Sala Filharmonii Berlińskiej. Współpracowała m. in. z New York Philharmonic, Cleveland Orchestra, Hallé Orchestra, Royal Philharmonic, Sydney Symphony, Gewandhausorchester Leipzig, Scottish Chamber Orchestra, Royal Concertgebouw Orchestra, Berliner Philharmoniker, pod batutą takich znakomitości, jak: Paul Klecki, Pierre Boulez, Paul Hindemith, Leonard Bernstein, Otto Klemperer, Zubin Mehta, Sir John Barbirolli, Wolfgang Sawallisch, Kurt Masur, Erich Leinsdorf. Właśnie wspólnie z maestro Leinsdorfem Wanda Wiłkomirska wykonaniem Koncertu skrzypcowego B. Brittena zainaugurowała w 1976 roku otwarcie słynnej Barbican Hall w Londynie. W roku 1986, po obaleniu władzy apartheidu w Afryce Południowej, skrzypaczka przyjęła zaproszenie na koncerty w tym kraju, co zaowocowało nowymi kontraktami na kolejne sezony artystyczne. Odtąd nazwisko Wandy Wiłkomirskiej znane było na wszystkich kontynentach – od Sydney po San Francisco i od Kapsztadu po Reykjavik.

Skrzypaczka współpracuje również z polskimi orkiestrami symfonicznymi. „Otwierała” inaugurującymi koncertami nowe sale filharmoniczne m. in. w Rzeszowie, Szczecinie, Wałbrzychu. Nie stroni od występów w małych miastach, co przysparza Jej rzeszy wielbicieli wśród melomanów.

Inną bardzo znaczącą działalnością skrzypaczki jest kameralistyka. Bardzo często koncertowała w trio fortepianowym, współtworzonym ze swoim rodzeństwem: pianistką Marią i wiolonczelistą Kazimierzem. Jako kameralistka współpracowała również z takimi sławami jak: Krystian Zimerman, Gidon Kremer, Martha Argerich, Kim Kashkashian, Misha Maisky. Występowała m. in. na festiwalu „Bravo Maestro”, Gidon Kremer & Friends w Kuhmo, Martha Argerich & Friends w Bochum.

Artystka jest często zapraszana do udziału w festiwalach muzycznych w Edynburgu, Wiedniu, Salzburgu, Paryżu i w Warszawie.

Bardzo ważne w Jej szerokiej działalności są prawykonania polskich kompozycji współczesnych. Do najważniejszych z nich należą premiery takich utworów jak: V Koncert skrzypcowy (1951) i VII Koncert skrzypcowy (1979) Grażyny Bacewicz, Ekspresje Tadeusza Bairda (1959), Dialogi Augustyna Blocha (1966), Capriccio Krzysztofa Pendereckiego (1968), Koncert skrzypcowy Zbigniewa Bargielskiego (1977), Koncert skrzypcowy Zbigniewa Bujarskiego (1980), Sonata Romana Maciejewskiego (1998), Koncert na skrzypce i orkiestrę Włodzimierza Kotońskiego (2000).

W roku 1982, w stanie wojennym, Wanda Wiłkomirska wyemigrowała z kraju i osiedliła się w Republice Federalnej Niemiec. W 1983 roku objęła stanowisko profesora w Heidelberg-Mannheim Hochschule für Musik. Odtąd nauczanie, jako dzielenie się z młodymi adeptami sztuki wiolinistycznej swoimi umiejętnościami warsztatowymi i muzycznym doświadczeniem, stało się wielką pasją artystyczną skrzypaczki.

Wanda Wiłkomirska często zasiada w jury konkursów skrzypcowych, m. in. w Moskwie, Tokio, Londynie, Monachium, Wiedniu, Grazu, Hannoverze, Gorizii, Poznaniu, Krakowie, Łodzi i Lublinie.

Po przejściu na emeryturę, ale jeszcze w pełni sił witalnych i koncertowych, Wanda Wiłkomirska przyjęła w 1999 roku posadę pedagoga w Sydney Conservatorium of Music. Z wielkim zaangażowaniem prowadzi również kursy mistrzowskie w Polsce, Japonii, Szwajcarii, Włoszech, Finlandii, Austrii, Niemczech i Australii.

Za swoją działalność artystyczną została odznaczona Nagrodą Państwową I i II stopnia, Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski, Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą, uhonorowana także orderem przez Polonię Australijską oraz nagrodzona przez Fundację im. Karola Szymanowskiego.

Wanda Wiłkomirska gra na skrzypcach Pietro Guarneriego wykonanych w 1734 roku w Wenecji.

POLSKKIE NAGRANIA, 2006